80 procent wijkt af – wat vertelt de praktijk ons?
In de drukste delen van Amsterdam wordt bij zo’n tachtig procent van de projecten in de ondergrond afgeweken van de oorspronkelijke vergunningsafspraken. Dat is een van de eerste bevindingen uit de Actieweek, waarin de dagelijkse praktijk van werkzaamheden aan kabels en leidingen onder de loep werd genomen. Niet omdat partijen zich niet aan afspraken wíllen houden, maar omdat de werkelijkheid buiten complexer blijkt dan vooraf op papier kan worden voorzien.
In een artikel en podcast van de Kennisarena kabels en leidingen van het COB vertellen Eric van den Beuken, adviseur Openbare Ruimte bij de gemeente Amsterdam, en Michiel Wentholt, bestuurslid van het Gemeentelijk Platform Kabels en Leidingen, over de eerste bevindingen. De omvang van de afwijkingen springt eruit. Zoals Michiel het verwoordt: ‘Dat het zo hoog is, is het probleem. Dit speelt niet alleen in Amsterdam, iedere gemeente met een volle ondergrond loopt hier tegenaan.’
Van afwijking naar informatie
Wat doen we wanneer de uitvoering anders loopt dan vooraf bedacht? Een afwijking van een plan of vergunning kun je zien als iets wat moet worden voorkomen of gecorrigeerd. Maar als afwijkingen zo vaak voorkomen, vertellen ze ons ook iets over de manier waarop we het werk organiseren. Kennelijk laat de complexe werkelijkheid zich niet volledig vooraf vangen in plannen, procedures en afspraken. De interessante vraag wordt dan: wat kunnen we leren van wat er tijdens de uitvoering gebeurt?
De Actieweek maakt die praktijk zichtbaar. Waar lopen uitvoerders tegenaan? Waarom moet van afspraken worden afgeweken? Welke oplossingen ontstaan ter plekke? En wat betekent dat vervolgens voor de manier waarop opdrachtgevers, netbeheerders, aannemers en andere betrokken partijen hun werk organiseren? Daarmee verschuift de aandacht van alleen beter plannen naar ook beter leren van de uitvoering.
De grootste uitdaging ligt boven de grond
Dat sluit aan bij de centrale boodschap van Eric en Michiel: de techniek onder de grond is zelden het grootste probleem. De werkelijke uitdaging ligt erboven. Overheden, netbeheerders en aannemers moeten de steeds schaarsere ruimte gezamenlijk zien te organiseren – terwijl de opgaven en afhankelijkheden alleen maar toenemen.