Duurzaamheid doe je niet alleen: zo groeit de Community of Practice 

Wie aan duurzaamheid werkt binnen of met gemeente Amsterdam, weet hoe groot de opgave is én hoe versnipperd het soms kan voelen. Overal in de organisatie werken bevlogen collega’s aan oplossingen: juristen die worstelen met regelgeving, projectleiders die in gebieden stappen willen zetten, beleidsmakers die zoeken naar ruimte voor innovatie. Maar hoe zorg je dat al die kennis, ervaring en energie elkaar echt versterken? 

Precies daar is de Community of Practice (CoP) Duurzaamheidstransities voor bedoeld.

Een beweging die doorgroeit 
De CoP ontstond halverwege 2025 vanuit de Bestuursopdracht Duurzame Toekomst Stad & Organisatie. CoP is één van de drie focusteams die na een intensieve transitiefase van het versnellen van de verduurzaming het werk verder brengt. De andere twee teams zijn het stedelijk netwerkteam ‘Duurzaam(tenzij)’ en Slim* gebiedsgericht uitvoeren. Het transitieteam stopte, maar de beweging werd groter met meer nadruk op leren, verbinden en dóén. De urgentie om sneller en slimmer te verduurzamen is immers alleen maar toegenomen.

De CoP is nadrukkelijk geen extra laag van overleg. Het is opgezet als een netwerk van netwerken. Vanuit allerlei bestaande initiatieven, teams en vakgebieden sluiten mensen aan die in hun werk met duurzaamheid te maken hebben. Het doel? Met en van elkaar leren, elkaar informeren en samen kansen zien die je alleen niet ziet.

De logica van verbinden 
De aanpak is geïnspireerd op het gedachtegoed van veranderkundige Hans Vermaak, bekend van De logica van de lappendeken. Zijn kernidee: complexe maatschappelijke vraagstukken los je niet op met één groot plan van bovenaf, maar door veel lokale praktijken slim met elkaar te verbinden. Juist in dat verbindingswerk zit de impact. Dat zie je terug in de CoP. Iedereen werkt vanuit zijn of haar eigen professie aan iets wezenlijks: een gebiedsontwikkeling, een beleidskader, een juridisch vraagstuk. Maar zodra mensen zicht krijgen op waar anderen mee bezig zijn, ontstaat er ruimte om elkaar te versterken, sneller te leren en dubbel werk te voorkomen.

Wat gebeurt er in de praktijk? 
De Community of Practice Duurzaamheidstransities komt eens in de vier tot zes weken bijeen, onder begeleiding van Stanley Wylenzek. Elke sessie staat één of meerdere thema’s centraal. Het is geen vergadercircuit, maar een leer- en uitwisselplek: collega’s delen praktijkervaringen, dilemma’s en aanpakken.
Een concreet voorbeeld is het Juridisch Amsterdams Klimaat (JAK). Dit is een groeiend netwerk van juristen uit verschillende onderdelen van de organisatie. Zij onderzoeken samen de juridische (on)mogelijkheden rond duurzaamheid. Waar lopen ambities vast in regels of procedures? Waar zit wél ruimte? Door kennis te bundelen en praktijkcasussen te bespreken, helpen zij collega’s om juridische belemmeringen beter te begrijpen én soms te doorbreken.

Tijdens een recente CoP-sessie nodigde het JAK-netwerk anderen nadrukkelijk uit om aan te kloppen met vragen of casussen. Zo wordt de CoP ook een schakel in het bredere systeem van duurzame doorbraken. Loop je vast in bureaucratie of regelgeving? Dan kan via het Gilde Duurzame Doorbraken en de triage gekeken worden wat nodig is: actieonderzoek, een besluit op hoger niveau, of juist een slimme verbinding via de Community of Practice.
 
Waarom dit ertoe doet 
Binnen het cluster Ruimte & Economie — van Ruimte & Duurzaamheid tot Verkeer en Openbare Ruimte, van Grond en Ontwikkeling tot Wonen en Gemeentelijk Vastgoed — raakt duurzaamheid vrijwel elk dossier. Tegelijk is het werk vaak complex, met veel afhankelijkheden en regels.
De CoP helpt om daar anders mee om te gaan, door netwerken aan elkaar te knopen, en door kennis die al aanwezig is beter te laten stromen. Of, zoals het idee achter de lappendekenbenadering het samenvat: grote transities worden haalbaarder wanneer veel mensen, vanuit hun eigen praktijk, ook het verbindingswerk oppakken. De Community of Practice Duurzaamheidstransities is precies dat: een plek waar die verbinding bewust wordt georganiseerd, zodat we samen sneller, slimmer en met meer impact kunnen werken aan een duurzame toekomst voor stad én organisatie.

Wil je meer weten over Community of Practice Duurzaamheidstransities? Neem contact op met Rosa Oversluizen (aanjager lerende aanpak Slim* & Programmamanager Amsterdamse School)