Een ‘Sneak Peek’ in Buurtbarometer en SIA tool

Op maandag 1 december 2025 kwamen collega’s en samenwerkingspartners samen in de congreszaal van de Voormalige Stadstimmertuin in Amsterdam voor de derde meet up van Slim* gebiedsgericht uitvoeren. Centraal stond een inkijkje in twee veelbelovende dataproducten: de Buurtbarometer en de SIA-tool voor Stedelijke Investeringsafweging. Geen eindproducten maar prototypes, die samen met gebruikers verder vorm moeten krijgen. Deze meet-up was bedoeld als uitnodiging om met de ontwikkelaars mee te denken, te bevragen en kritisch te zijn.

Van data naar betekenisvolle keuzes in de buurt
Berber van den Essenburg en Tjark van de Merwe, beiden werkzaam in het doorbraakteam Data & Informatie, namen de deelnemers mee in hun werk aan een centrale, integrale informatievoorziening voor Amsterdamse buurten en wijken. Hun ambitie: data niet alleen verzamelen, maar inzetten om urgenties te signaleren, prioriteiten te stellen, koppelkansen te herkennen en ontwikkelingen te monitoren – samen met en voor de praktijk.

De Buurtbarometer en de SIA-tool zijn daarin complementair. Waar de Buurtbarometer inzicht wil geven in welke buurten de urgenties liggen, richt SIA zich op de vraag wie met welke projecten in de buurt aan de slag gaat.

De Buurtbarometer: inzicht in urgenties
De Buurtbarometer is opgezet als een integraal overzicht van urgente opgaven in buurten en wijken. In het prototype wordt gewerkt met indicatoren op het gebied van energie, klimaat, gezondheid, veiligheid en inkomen. Het doel is om beter te kunnen signaleren waar de druk het hoogst is en waar slimme koppelkansen mogelijk zijn.

Het doel is helder: buurten met een hogere urgentie beter ondersteunen bij het prioriteren van opgaven en het benutten van koppelkansen. Het ontwikkelteam is aan de Tegelijkertijd werd duidelijk dat hier nog flinke ontwikkelvragen liggen, met name rondom de actualiteit, betrouwbaarheid en relevantie van data.

SIA: wie doet wat in het gebied?
Naast de Buurtbarometer werd ook de SIA-tool gepresenteerd: een dashboard dat inzicht geeft in plannen en investeringen binnen een gebied. Ook laat het zien welke partijen waar actief zijn of zouden willen worden in de toekomst. De focus van het instrument ligt vooral op maatschappelijk vastgoed, woningbouw en de programmering van openbare ruimte. De wens is om dit in de toekomst te verbreden naar andere domeinen en financiële stromen.

Er kwamen vragen uit de zaal over het betrekken van experts met verschillende perspectieven bij de thema’s van de buurtbarometer, zoals inkomen, gezondheid en fysieke leefomgeving.  Deze zijn nauwelijks onderdeel van de tool. Ook de perspectieven en prioriteiten van de bewoners ontbreken nog. SIA is voorlopig vooral een instrument van en voor de gemeente. Het gesprek over verdere ontwikkeling is belangrijk om dit prototype product verder te ontwikkelen.

Kritische vragen als motor voor verbetering
Deelnemers waren eensgezind over een aantal aandachtspunten. Actuele data zijn cruciaal. Zonder dat verliest een tool al snel zijn waarde. Daarnaast moet aan het einde van de huidige fase een duidelijke keuze worden gemaakt: gaan we door met deze producten, en onder welke voorwaarden? Omdat er al veel datatools bestaan, is het des te belangrijker om scherp te zijn op het doel, meerwaarde en moment van inzet.

Op naar gebruikersvalidatie
Een belangrijk vervolgmoment is de gebruikersvalidatiesessie, gepland voor februari. Hierin gaan collega’s en partners met de Buurtbarometer aan de slag gaan. Geen lange presentaties, maar werken, testen en bespreken. De opbrengst van deze sessie vormt een belangrijke basis voor de volgende ontwikkelstap.

Daarbij is expliciet gevraagd om mee te denken over de juiste genodigden die de sessies gaan geven: naast de bekende namen is er grote behoefte aan kritische en ruimdenkende collega’s van de werkvloer om een breder en realistischer beeld te krijgen van het gebruik in de praktijk.

Met de opbrengst van deze sessie gaat het team Data & Informatie verder aan de slag. De huidige Buurtbarometer is nadrukkelijk nog een prototype. De validatie moet helpen bepalen of en hoe deze daadwerkelijk waarde toevoegt.

• Voor meer info over de buurtbarometer, zie de >>Proof of Concept (POC) Buurtbarometer: Integraal overzicht urgenties (opgaven), waar en op welk thema is er urgentie om aan de slag te gaan?
• Lees hier het praktijkverhaal >>Stedelijk afwegen om lokale kansen te benutten in Enschede