Casusgebied: Heggerankweg
Momentum onderhoud en vervanging aangrijpen voor meer integrale aanpak
Casus in het kort
Periode: 2024 – heden
Samenwerkingspartners: Gemeente Amsterdam (R&D, V&OR, IB, Aanpak Noord), Waternet, Rochedale, Stadgenoot, Eigen Haard
Koppelkans: Het momentum van onderhoud en vervanging benutten voor het verbinden van fysieke en sociale opgaven en het op laagdrempelige wijze ophalen van de behoeften van de buurt.
Dit betreft de kern van de Verbonden Buurtaanpak. (Deze aanpak is onderdeel van de koers van het college Amsterdam Maakt Ruimte.)
Korte schets: uitdagingen en context
Heggerankweg is een straat in Oud Noord met 225 woningen, waar ongeveer 400 mensen wonen. De bewoners wonen in sociale huurwoningen van 3 verschillende wooncorporaties (Eigen Haard, Stadsgenoot, Rochdale). De verduurzaming en renovatie van de woningen heeft meer tijd in beslag nemen dan vooraf was aangekondigd. Dit heeft tot klachten en spanningen geleid. De bewoners van Eigen Haard hebben daarom ingesproken bij de Raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting op 15 januari.
Nu staan er ook van gevel tot gevel onderhoudswerkzaamheden gepland vanuit de gemeente. Hiernaast lopen er reeds verschillende trajecten waarbinnen twee speeltuinen worden heringericht en een andere speeltuin in het onderhoudstraject zit. Ondanks dat de voortuinen worden ervaren als onderdeel van de benedenwoning, liggen deze op gemeentegrond (voor de voortuinen van Eigen Haard geldt dat deze zijn uitgegeven in erfpacht). Kortom: er komt veel op de bewoners af.
De aanpak: integraal, verbindend en gebiedsgericht
Het team Verbonden Buurtaanpak is aan de slag gegaan op basis van een participatieplan waarin de uitkomsten van een grondige verkenning (extern) en integrale afstemming (intern) zijn geland.
Uit de input van bewoners, data-onderzoek en diverse bezoeken aan de buurt blijken de volgende opgaves:
- Hittestress (te hoge temperaturen waardoor gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan) en wateroverlast bij hevige buien
- Te smalle stoepen (90 – 120 cm) om te lopen (met een kinderwagen of rollator)
- Behoefte aan meer ontmoetingsplekken
- Slechte staat van de openbare ruimte in algemene zin (weg, stoep, groen)
- Afval problemen
- Een hechte gemeenschap met een diversiteit aan kwetsbaarheden (fysiek, mentaal, financieel)
Hoe betrekt de Verbonden Buurtaanpak bewoners?
Openbare Ruimte
- Buurtbewoners worden via verschillende communicatiemiddelen (brief, flyer, facebook, website, buurt-whatsapp-groepen, en aan de deur) geïnformeerd over het project, wanneer en binnen welke voorwaarden zij invloed kunnen uitoefenen.
- Met een breed aanbod van verschillende type communicatiemiddelen zet het team Verbonden Buurtaanpak zich in om ook anderstaligen, laaggeletterden en mensen met licht verstandelijke beperking te bereiken. Het team levert extra inspanningen wanneer zij merken dat ze bepaalde (mogelijk kwetsbare) bewoners niet bereiken.
- In de Verbonden Buurtaanpak stimuleert en ondersteunt het team actieve buurtbewoners in hun verbindende rol naar de rest van de buurt/ hun ‘blok’.
- Het ontwerpvoorstel voortuinen en het ontwerpvoorstel van de openbare ruimte wordt voorgelegd aan bewoners om met hun input de kwaliteit te verhogen (toetsen en verrijken).
Voortuinen
- Omdat de straat moet worden opgehoogd, kan dit niet zonder ook de voortuinen op te hogen, om te voorkomen dat overtollig water in de voortuinen zou blijven staan (‘badkuipjes’). De voortuinen van de sociale huurwoningen liggen op gemeentegrond, de voortuinen van de woningen van Eigen Haard (nummers 2 – 48 & 19 – 49) zijn uitgegeven in erfpacht.
- De voortuinen worden op kosten van de gemeente opgehoogd en opnieuw aangelegd. De gemeente zal een aantal ontwerpen maken, met input uit de buurt, waaruit gekozen kan worden. Aan bewoners van benedenwoningen wordt gevraagd om een keuze te maken uit een beperkt aantal varianten voortuinen. Ook de bewoners van de hierboven genoemde Eigen Haard-woningen krijgen deze optie. Het team zal een extra inspanning leveren wanneer zij merken dat ze bepaalde bewoners niet bereiken. Ook zal bestaande beplanting waar mogelijk worden hergebruikt. De mensen die het team niet kan bereiken of die niet betrokken willen worden, zullen een standaard variant voortuin krijgen.
- Het team Verbonden Buurtaanpak wil komen tot gedragen afspraken over de aanleg en het onderhoud van de voortuinen met duidelijkheid over ieders rol en verantwoordelijkheden (Gemeente, woningbouwcoöperaties, bewoners).
- Bij het komen tot afspraken over het onderhoud en de groenparticipatie in bredere zin, werkt het team samen met een coalitie van actieve Noordelingen die toewerken naar de oprichting van een Groen-Coöperatie. Groen-Coöperaties zijn een relatief nieuwe vorm van lokale bewonersinitiatieven die zich op verschillende manieren richten op aanleg, beheer en onderhoud van stadsgroen. Lees hier meer over de oprichting van een Groen-Coöperatie in Nieuw-West.
Wat is daarvoor nodig?
Luisteren...
Een uitgebreide verkenningsfase met meerdere bezoeken aan de buurt, verbinding van collega’s uit sociaal domein, samen te luisteren wat er speelt en contact te leggen met sleutelfiguren.
Participatieplan
Deze verkenningsfase wordt afgesloten met een participatieplan dat wordt vastgesteld door het dagelijks bestuur en vervolgens gepubliceerd.
Visie & Ontwerp
De betrokkenheid van een ontwerper die op basis van historie en input vanuit de buurt een visie op de buurt formuleert. Die schetsen en ontwerpen maakt waarover geparticipeerd kan worden.
Ongelijk investeren
Financiële middelen ongelijk te investeren voor gelijke kansen zodat we aanvullende maatregelen, die qua capaciteit en financiële middelen de investering waard zijn in algemeen belang, kunnen meenemen in de aanpak.
Verantwoordelijkheid delen
De bereidheid van de gemeente om participatie van de buurt in onderdelen van het groenbeleid, te stimuleren en ruimte te bieden. En van bewoners: om de mogelijkheden te benutten om te verbinden, samen vorm te geven aan de wensen van de buurt, en die meer 'eigen' te maken.
Welke buurt-aanpak ken jij?
Help met jouw kennis en ervaring de ontwikkelingen!
Meer weten?
Slim* ontwikkelen we in de praktijk, en het is teamwork. Wil je meer weten over gebieden, deze aanpak en het netwerk? Neem contact op met de verbinders in het kernteam.