Samen slimmer bouwen aan de stad: ISOR
Onder onze voeten ligt een verborgen wereld die essentieel is voor het functioneren van de stad: kabels, leidingen, riolering, wortels en historische resten vormen samen het fundament van Amsterdam. Maar deze ondergrond is vol, en dat brengt grote uitdagingen met zich mee. Hoe vinden we ruimte voor nieuwe bomen of extra infrastructuur voor de energietransitie?
Marco Scheffers, strategisch adviseur ondergrond en geo-informatie bij de gemeente Amsterdam, vertelt hoe het Platform ISOR hieraan bijdraagt, en hoe Amsterdam hierin een rol speelt.
Waarom is de ondergrond een verborgen uitdaging?
We willen dat iedereen in Amsterdam over de juiste informatie beschikt om goed met de ondergrond om te gaan. Nu ontdekken we vaak pas tijdens het graven wat er écht in de grond zit, wat projecten duurder en trager maakt. De oplossing ligt volgens Marco in regie en samenwerking: alle betrokken partijen — van gemeente en nutsbedrijven tot kennisinstellingen — moeten samen plannen maken en informatie delen.
Hoe voorkomen we dat projecten duurder worden en vertragen door obstakels in de grond?
De openbare ruimte is de plek waar alles samenkomt: energie, water, groen, mobiliteit, kabels en leidingen. Toch werken al deze domeinen vaak los van elkaar. Het gevolg? Onnodige overlast, hogere kosten en vertraging van projecten. Daarom moeten we meer als één gaan functioneren. De burger heeft er geen belang bij dat de stoep drie keer open moet, omdat partijen niet met elkaar hebben afgestemd. Om die samenwerking te versterken, is het landelijke platform ISOR (Integrale Samenwerking Openbare Ruimte) opgericht. ISOR bouwt voort op de eerdere City Deal Openbare Ruimte, waarin gemeenten, het Rijk, kennisinstellingen en bedrijven samenwerkten aan de vraag: hoe organiseren we de openbare ruimte beter?
Hoe maakt ISOR het verschil in die versnippering?
ISOR wil die versnippering doorbreken. Het platform helpt gemeenten en partners om samen te leren, af te stemmen en vernieuwende methodes te ontwikkelen. Het unieke is dat hier gemeenten, ministeries en kennispartijen samen kijken hoe we de openbare ruimte — boven én onder de grond — integraal kunnen aanpakken. Het is het enige samenwerkingsverband in Nederland dat de integrale benadering van de openbare ruimte zo structureel oppakt. Het platform is volop in ontwikkeling. Waar de City Deal een tijdelijke samenwerking was, is ISOR een duurzaam netwerk waarin kennis, beleid, financiering en uitvoering elkaar versterken.
Waar werkt ISOR aan?
Binnen ISOR wordt samengewerkt aan vier hoofdthema’s die samen het fundament vormen voor een toekomstbestendige openbare ruimte:
- Financiën – hoe investeringen en baten beter op elkaar kunnen worden afgestemd;
- Beleid – hoe wet- en regelgeving samenwerking kan ondersteunen in plaats van belemmeren;
- Digitalisering – hoe data en informatievoorziening (zoals kabel- en leidingeninformatie) beter gedeeld kunnen worden;
- Uitvoering & Ontwerp – hoe projecten in de praktijk slimmer en integraal kunnen worden gecoördineerd.
20 Gemeenten (waaronder de G4) werken binnen ISOR samen met ministeries en kennisinstellingen. Zo kunnen we kennis uitwisselen, maar ook invloed uitoefenen op landelijke regels, zoals de Wibon (Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken), dat bepaalt hoe kabels en leidingen geregistreerd moeten worden. Door samenwerking krijgen we meer grip op de boven- en ondergrond én op de toekomst.
Wie doen er mee?
Twintig gemeenten, waaronder de G4, werken samen met ministeries en kennisinstellingen. Dit netwerk maakt kennisuitwisseling mogelijk en biedt invloed op landelijke regels, zoals de Wibon (Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken).
Wat is de link met Slim*?
ISOR en Slim* gebiedsgericht uitvoeren delen dezelfde doelen: integraal werken, kennisdeling en samenwerking over domeinen heen. Waar Slim* zich richt op Amsterdam, werkt ISOR op landelijke schaal. Beide initiatieven leggen de nadruk op samenwerking over grenzen heen — tussen beleid en uitvoering, tussen boven- en ondergrond, en tussen gemeenten en het Rijk. Ook zijn er sterke parallellen met initiatieven als IGP (Integrale Gebiedsplannen), het regieteam ondergrond, Het Verbond en het Directeurenoverleg Openbare Ruimte. Samen vormen deze initiatieven een netwerk waarin kennis en ervaring stroomt.
Doe mee!
ISOR is waardevol voor iedereen die werkt aan de openbare ruimte. Je kunt kennis delen in dit open netwerk, je aanpak toetsen bij andere gemeenten, en direct contact leggen met ministeries.
Bezoek >>platformisor.nl voor meer informatie over de thema’s, werkgroepen en mogelijkheden om deel te nemen. Voor meer informatie over de Amsterdamse deelname kun je contact opnemen met Marco Scheffers.